Η ατίθαση μήτρα μου
Σε μια εποχή όπου τα αναπαραγωγικά δικαιώματα απειλούνται όλο και περισσότερο, μια μελετήτρια της γυναικείας υγείας και μητέρα δύο παιδιών έρχεται αντιμέτωπη με τη μήτρα της.
πηγή: SAPIENS, Anthropology Magazine
της Monica J. Casper
Μετάφραση και Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Λουκίσα, Επιστημονική Συνεργάτιδα Κέντρου Συνηχήσεις
Φυλάω τη μήτρα μου στο κάτω ράφι της συρταριέρας μου.
Εκεί είναι δροσερά και σκοτεινά, ιδανικό για ένα συντηρημένο όργανο. Πριν από την υστερεκτομή μου το 2019, την φύλαγα στο αρχικό της δοχείο, στη λεκάνη μου (ανατομικά). Για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου, από πριν ακόμη γεννηθώ, βρισκόταν άνετα ανάμεσα στις ωοθήκες, τις σάλπιγγες, την ουροδόχο κύστη και το ορθό μου. Στα εφηβικά μου χρόνια, έχυνε αίμα και ιστό κάθε μήνα, και πολύ αργότερα, φιλοξένησε τις κόρες μου καθώς αναπτύσσονταν ως έμβρυα. Ανοίχτηκε με νυστέρι κατά τη διάρκεια των καισαρικών τομών μου το 2001 και το 2004. Η πρώτη επέμβαση ήταν επείγουσα, η δεύτερη μια παράδοση μετά από 36 ώρες τοκετού.
Η μήτρα μου έχει περιπετειώδες πνεύμα, ταξιδεύοντας σε μέρη που ούτε εγώ δεν έχω επισκεφτεί. Τώρα επιπλέει σε μια λεκάνη με φορμαλδεΰδη, μέσα σε ένα λευκό πλαστικό δοχείο δίπλα στα ρούχα του γυμναστηρίου μου.
Πριν σας πω πώς κατέληξε η μήτρα μου έξω από το σώμα μου, επιτρέψτε μου να σας πω πώς το να είμαι άτομο που γεννήθηκε με μήτρα έχει διαμορφώσει τις εμπειρίες της ζωής μου.
Μου αποδόθηκε το γυναικείο φύλο κατά τη γέννηση και μεγάλωσα ως γυναίκα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτοπροσδιορίζομαι ως γυναίκα, και αυτό είναι σημαντικό για την ιστορία που αφηγούμαι και για τον τρόπο με τον οποίο το σώμα μου έχει αντιμετωπιστεί και έχει αντιμετωπιστεί από τους επαγγελματίες υγείας. Είμαι μητέρα δύο νεαρών ενήλικων κοριτσιών, και είμαι επίσης μια γυναίκα που έχει διακόψει δύο εγκυμοσύνες. Η πρώτη ήταν στην ηλικία των 19 ετών μετά από δυσλειτουργία του διαφράγματος και η δεύτερη ήταν στα τέλη της δεκαετίας των 20, κατά τη διάρκεια μιας συναισθηματικά κακοποιητικής σχέσης ακατάλληλης για απόκτηση απογόνων.
Είμαι επίσης κοινωνιολόγος και ειδική στην βιοηθική με ειδίκευση στην υγεία, την ασθένεια, το σώμα, την αναπαραγωγή, τη βία με βάση το φύλο και το τραύμα. Έχω γράψει βιβλία και άρθρα σχετικά με την εμβρυϊκή χειρουργική, τις τεχνολογίες αναπαραγωγής, τη βρεφική θνησιμότητα, την υγεία της μητέρας, τον καρκίνο του μαστού και του τραχήλου της μήτρας, τις περιβαλλοντικές τοξίνες και άλλα.
διάβασε επίσης: Σε ποιον ανήκει το σώμα μου;
Είμαι ειδική στην υγεία των γυναικών, από πολλές απόψεις.
Αρκετά πρόσφατα βιβλία έχουν εξερευνήσει τα μυστήρια της μήτρας, αποκαλύπτοντας ότι η επιστημονική κοινότητα της υγείας εξακολουθεί να μην γνωρίζει πολλά για τον τρόπο λειτουργίας της μήτρας. Ωστόσο, αυτό δεν έχει εμποδίσει άτομα στην πολιτική, στο δικαστικό σώμα και άλλα να τα συζητούν στις αίθουσες του Κογκρέσου, στα δικαστήρια και στα μέσα ενημέρωσης. Το ζήτημα για πολλές από αυτές τις «αρχές» είναι ποιο είναι το άτομο που έχει την ιδιοκτησία της μήτρας. Ή, μάλλον, ποιο είναι το άτομο που έχει την ιδιοκτησία του περιεχομένου — πιο συγκεκριμένα, των εμβρύων και των κυημάτωνi — μιας έγκυου μήτρας.
Η απάντηση στο ερώτημα ποιο είναι το άτομο που έχει την ιδιοκτησία της μήτρας μπορεί να φαίνεται προφανής, δεδομένου ότι οι μήτρες βρίσκονται μέσα στο σώμα των ανθρώπων. Ωστόσο, παραδόξως, η ιδιοκτησία τους αμφισβητείται.
Η πολιτική αναπαραγωγής , ειδικά η άμβλωση, κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο εδώ και δεκαετίες στις ΗΠΑ. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ το 2022 στην υπόθεση Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization ανέτρεψε ουσιαστικά την απόφαση Roe v. Wadeii, καταργώντας μισό αιώνα πρόσβασης στην άμβλωση σε εθνικό επίπεδο. Πολυάριθμα νομοθετικά όργανα σε ολόκληρη τη χώρα έχουν ψηφίσει ή έχουν επιχειρήσει να ψηφίσουν απαγορεύσεις της άμβλωσης, νόμους που αναγνωρίζουν την εμβρυϊκή προσωπικότητα, ή και τα δύο. Τέτοιες συζητήσεις τοποθετούν τις μήτρες —και τα άτομα στα σώματα των οποίων βρίσκονται— σταθερά στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Δεδομένων αυτών των πολιτικών διακυμάνσεων, έχω σκεφτεί πολύ τι σημαίνει να κρατώ τη μήτρα μου κοντά μου —ακόμη και τώρα που δεν βρίσκεται πλέον στο σώμα μου.
Για να απαντήσω στο ερώτημα γιατί φυλάω τη μήτρα μου στην κομοδίνο μου, πρέπει να επιστρέψω στο 2004, το καλοκαίρι μετά τη γέννηση της δεύτερης κόρης μου, όταν αποφάσισα να υποβληθώ σε μια σχετικά νέα διαδικασία στείρωσης.
Η διαδικασία περιελάμβανε τη διακολπική εισαγωγή μικρών αντικειμένων, παρόμοιων με στεντ, σε κάθε σάλπιγγα, σχεδιασμένων να προκαλέσουν ουλές και απόφραξη, και έτσι να αποτρέψουν την επαφή μεταξύ ωαρίου και σπέρματος που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εγκυμοσύνη. Αν και προτιμώ τη βαζεκτομή ως ασφαλέστερη εναλλακτική λύση σε σχέση με πιο επεμβατικές μορφές αντισύλληψης και στείρωσης που στοχεύουν άτομα με μήτρα, ήταν σημαντικό για μένα να μην μείνω ξανά έγκυος. Ήμουν 38 ετών και ήμουν σίγουρη ότι δεν ήθελα άλλα παιδιά.
Τελικά, μετά από τέσσερα χρόνια, η μήτρα μου επέστρεψε. Η άφιξή της έμοιαζε με επιστροφή στο σπίτι.
Πριν υποβληθώ στη διαδικασία, είχα ήδη κάνει εκτενή έρευνα για το θέμα. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ξεκίνησα μια συγκριτική μελέτη των διαδικασιών στείρωσης σε παγκόσμιο επίπεδο, αξιολογώντας τόσο το ενδεχόμενο κατάχρησής τους όσο και τη χρησιμότητά τους στο να επιτρέπουν στα άτομα να διαχειρίζονται τη δική τους αναπαραγωγή. (Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από το 65% των ανθρώπων παγκοσμίως χρησιμοποιούν κάποια μορφή αντισύλληψης, συμπεριλαμβανομένης της στείρωσης.) Πήρα συνεντεύξεις από ιδρύτ@, επιστήμον@, ειδικά στην ηθική, κριτικά· εξέτασα τα αρχεία της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και αξιολόγησα την κλινική και επιστημονική βιβλιογραφία.
Παρόλα αυτά, ήμουν από τα πρώτα άτομα που χρησιμοποιήσαν στις ΗΠΑ την διαδικασία στείρωσης που επέλεξα — τόσο πρώιμο, μάλιστα, που @ γιατρ@ μου στην πολιτεία της Ουάσιγκτον δεν είχε κάνει ακόμη πέντε τοποθετήσεις, με αποτέλεσμα να απαιτείται η παρουσία ενός ατόμου που εκπροσωπεί την εταιρεία στο δωμάτιο μαζί μας. Αυτό δεν ήταν απαίτηση της FDA, αλλά μάλλον από την ίδια την κατασκευαστική ομάδα. (Φυσικά, πήρα συνέντευξη από το άτομο αυτό ενώ υποβαλλόμουν στη διαδικασία.)
Δυστυχώς, η διαδικασία αποδείχθηκε πολύ καλή για να είναι αληθινή.
Πολλά άτομα που χρησιμοποίησαν την τεχνολογία ανέπτυξαν σοβαρά προβλήματα, που κυμαίνονταν από εξωμήτριες εγκυμοσύνες έως κοιλιακούς πόνους και μετατόπιση της συσκευής. Μια ομάδα στο Facebook όπου άνθρωποι μοιράζονταν τις ιστορίες τους έφτασε τα 43.000 μέλη. Σύντομα, υπήρξαν ομαδικές αγωγές (αυτές οι νομικές προσφυγές είναι ο λόγος για τον οποίο δεν ονομάζω την τεχνολογία εδώ). Οι βέλτιστες ιατρικές πρακτικές για τη διαχείριση της συσκευής άλλαξαν επίσης, με το ιατρικό προσωπικό να συνιστά μερική ή ολική υστερεκτομή για την αφαίρεσή της. Αν και στην περίπτωσή μου η συσκευή είχε κάνει αυτό που έπρεπε να κάνει — να αποτρέψει την εγκυμοσύνη — άρχισα να ανησυχώ για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της, ειδικά όταν προέκυψαν στοιχεία ότι η συσκευή μπορούσε να διαρρεύσει τοξικά μέταλλα στο σώμα μου.
Αφού συμβουλεύτηκα το δικό μου γιατρό στην Αριζόνα, το οποίο δεν ήταν το ίδιο άτομο με αυτό που είχε τοποθετήσει τη συσκευή, αποφάσισα να υποβληθώ σε μερική υστερεκτομή. Με τη χειρουργική επέμβαση αφαιρέθηκαν η μήτρα, οι σάλπιγγες και η συσκευή, αλλά οι ωοθήκες και ο τράχηλος παρέμειναν στη θέση τους.
Και τότε ήταν που η μήτρα μου άρχισε να ζει τη δική της περιπέτεια.
Μετά την αφαίρεσή της, η μήτρα μου μεταφέρθηκε από το νοσοκομείο στο Τούσον, όπου είχα υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, σε μια άγνωστη τοποθεσία στη Φλόριντα. Ήλπιζα να τη δω πριν την πάρουν, αλλά, δυστυχώς, δεν μπόρεσα. Στη Φλόριντα, κρατήθηκε ως αποδεικτικό στοιχείο από μια εγκατάσταση που φιλοξενεί βιολογικά δείγματα που εμπλέκονται σε δικαστικές υποθέσεις.
Σκεφτόμουν συχνά τη μήτρα μου, φανταζόμουν ότι βρισκόταν τοποθετημένη σε ένα ράφι δίπλα σε άλλα ανθρώπινα μέλη διατηρημένα σε φορμαλδεΰδη, σαν ένα καμπίνετο με περίεργα αντικείμενα. Δεν βίωσα την απουσία της ως φανταστικό πόνο, όπως συμβαίνει όταν κάποιος χάνει ένα άκρο. Ωστόσο, ανέπτυξα μια νέα και ελαφρώς ανησυχητική σχέση με τα αναπαραγωγικά μου όργανα. Άρχισα να αισθάνομαι ένα κενό στην κοιλιά μου. Μερικές φορές, ακόμα φαντάζομαι τις αποδεσμευμένες ωοθήκες μου να ταλαντεύονται απαλά μέσα στο περιτοναϊκό υγρό, σαν φύκια.
Τελικά, μετά από τέσσερα χρόνια, η μήτρα μου επέστρεψε σε μένα. Μια μέρα, γύρισα σπίτι από τη δουλειά και βρήκα ένα κάπως κατεστραμμένο κουτί στην είσοδο του σπιτιού μου· μέσα ήταν η μήτρα μου. Ήταν μακριά μου για τόσο καιρό που είχα ξεχάσει ότι είχα τσεκάρει το κουτάκι στο έντυπο του νοσοκομείου που έλεγε ότι την ήθελα πίσω.
διάβασε επίσης: Τζούντιθ Μπάτλερ: “Πρέπει να επανεξετάσουμε την κατηγορία της γυναίκας”
Αλλά είμαι πολύ χαρούμενη που το έκανα, γιατί η άφιξή της μου φάνηκε σαν επιστροφή στο σπίτι.
Έβαλα αμέσως το πλαστικό κουβάκι που περιείχε τη μήτρα μου στο ψυγείο δίπλα στη ρόκα, πριν συνειδητοποιήσω ότι δεν χρειαζόταν να διατηρηθεί κρύα. Έτσι κατέληξε στην κομοδίνο μου. Μου πήρε λίγο χρόνο να κοιτάξω πιο προσεκτικά τη μήτρα μου, εν μέρει επειδή πρώτα έπρεπε να αγοράσω υψηλής ποιότητας προστατευτικό εξοπλισμό. (Η πανδημία είχε κανονικοποιήσει τη διαθεσιμότητα τέτοιων τεχνολογιών για τους καταναλωτές· αγόρασα τα δικά μου από το Amazon.)
Μια ηλιόλουστη μέρα του Οκτωβρίου του 2023, φόρεσα την αναπνευστική μάσκα και τα προστατευτικά γυαλιά. Αυτό ανησύχησε τα σκυλιά μου, που με κοίταζαν σαν να ήμουν εισβολέας που σκόπευε να κλέψει τα μπισκότα τους. Με καχυποψία, με ακολούθησαν από την κουζίνα στο υπνοδωμάτιο, όπου έβγαλα το δοχείο από την κομοδίνο μου. Ήταν περίπου στο μέγεθος ενός κουβά του Kentucky Fried Chicken και τυλιγμένο με ταινία κινδύνου. Το μετέφερα προσεκτικά στο μπάνιο, κλειδώνοντας την πόρτα πίσω μου για να κρατήσω τα σκυλιά έξω.
Καθισμένη στο πάτωμα του μπάνιου με τον ανεμιστήρα οροφής να στροβιλίζεται, πρώτα φωτογράφισα ολόκληρο το σύστημα. Στη συνέχεια, αφαίρεσα την πλαστική ταινία ασφαλείας. Έπειτα, φωτογράφισα την ετικέτα στο καπάκι του δοχείου, η οποία περιλάμβανε τις λέξεις «Δείγμα Παθολογίας», το όνομα και το επώνυμό μου, καθώς και μια ημερομηνία, 12/12/19 — την ημερομηνία της υστερεκτομής μου.
Το ξεβίδωμα του καπακιού αποδείχθηκε δύσκολο. Μετά από αρκετές προσπάθειες, φοβούμενη μήπως χύσω το περιεχόμενο, κατάφερα να χαλαρώσω το καπάκι αρκετά ώστε να το ανοίξω. Κοιτάζοντας μέσα, είδα ένα αντικείμενο σε μέγεθος γροθιάς, χρώματος σκουριάς, να επιπλέει σε πρασινωπό υγρό. Μου θύμισε τις δεξαμενές χημικών αποβλήτων στις οποίες πέφτουν οι άνθρωποι των κόμικς πριν γίνουν υπερήρωες ή αρχι-κακοί. Μια άλλη μικρότερη, πιο σκούρα μάζα βρισκόταν στον πάτο του δοχείου, λίγα εκατοστά μακριά από το μεγαλύτερο αντικείμενο. Ήμουν ευγνώμων για τον προστατευτικό μου εξοπλισμό, καθώς το υγρό φαινόταν τοξικό· σχεδόν μπορούσα να το μυρίσω μέσα από τη μάσκα.
Το μεγαλύτερο αντικείμενο έμοιαζε με κρέας. Μου θύμιζε τα ζωτικά όργανα μιας γαλοπούλας που η οικογένειά μου και εγώ τηγανίζουμε για τα σκυλιά την Ημέρα των Ευχαριστιών. Επιπλέοντας σε φορμαλδεΰδη, η σταγόνα θα μπορούσε να ήταν ένα επιστημονικό πείραμα που πήγε στραβά. Ή τα υπολείμματα μιας αποτυχημένης εκπομπής μαγειρικής. Ή ένα παράνομα διακινούμενο ανθρώπινο όργανο. Ή ένας ιδιαίτερα έξυπνος τρόπος για να τρομάξεις ένα παιδί. Αυτό που δεν έμοιαζε ήταν αυτό που πραγματικά ήταν: μια ανθρώπινη μήτρα.
Η εξέταση της μήτρας μου με έκανε να αναρωτηθώ πόσοι άνθρωποι βλέπουν τα εσωτερικά μέρη του σώματός τους μετά την αφαίρεσή τους. Θα ήθελαν καν να το κάνουν;
Όταν λέω στους ανθρώπους ότι φυλάω τη μήτρα μου στο συρταριέρα, αντιδρούν με γοητεία, φρίκη και/ή διασκέδαση. Μερικά άτομα με ρωτούν πώς κατάφερα να την κρατήσω, δεδομένου ότι τα νοσοκομεία συχνά κρατούν τα αφαιρεθέντα όργανα για νομικούς και άλλους λόγους. Εξηγώ τη διαδικασία αποστείρωσης και την υστερεκτομή, και μετά τους λέω ότι συνεργάζομαι με έναν ταριχευτή για να συντηρήσω και να εκθέσω τη μήτρα μου με δημιουργικό τρόπο. Ελπίζω να την πάρω μαζί μου σε συνέδρια ως μέρος παρουσιάσεων και ομιλιών. Μια μέρα, θα την πάρει η μικρότερη κόρη μου· μου έχει πει ότι την θέλει επειδή ήταν το πρώτο της σπίτι.
Οι περισσότερες πολιτισμικές αναπαραστάσεις της μήτρας, συμπεριλαμβανομένων των πλασματικών κουκλών και των καρτούν με πρόσωπα, αποστειρώνουν τη σωματική σάρκα του οργάνου. Τέτοιες αναπαραστάσεις αποσυνδέουν επίσης τη μήτρα από τους ανθρώπους στους οποίους βρίσκεται. Αλλά είτε μέσα είτε έξω από το σώμα μου, η μήτρα μου ανήκει σε μένα. Είναι τόσο απόδειξη όσο και θησαυρός, η ενσάρκωση όσων έχω περάσει ως γυναίκα, ως μητέρα που έκανε δύο καισαρικές τομές και ως μελετήτρια της γυναικείας υγείας.
Σημειώσεις μεταφράστριας:
i. Στο πρωτότυπο κείμενο γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των όρων embryo και fetus, η οποία αποδίδεται στα ελληνικά ως εξής: Fetus (Κύημα): Αναφέρεται στο αναπτυσσόμενο έμβρυο από την 9η εβδομάδα της κύησης έως τον τοκετό. Στην ελληνική ιατρική ορολογία, ο όρος «κύημα» χρησιμοποιείται για να περιγράψει το έμβρυο που έχει πλέον αποκτήσει τα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του είδους και επικεντρώνεται στην περαιτέρω ανάπτυξη και ωρίμανση των οργάνων. Embryo (Έμβρυο): Αναφέρεται στο αρχικό στάδιο της ανάπτυξης, από τη στιγμή της γονιμοποίησης έως το τέλος της 8ης εβδομάδας της κύησης. Σε αυτό το στάδιο σχηματίζονται τα βασικά οργανογενετικά συστήματα.
ii. Roe v. Wade πρόκειται για την ιστορική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ (1973), η οποία αναγνώρισε το συνταγματικό δικαίωμα της γυναίκας στην άμβλωση. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε παγκόσμιο ορόσημο για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα. Ωστόσο, τον Ιούνιο του 2022, το Δικαστήριο ανέτρεψε την απόφαση, δίνοντας πλέον στις επιμέρους αμερικανικές πολιτείες τη δικαιοδοσία να απαγορεύουν ή να περιορίζουν αυστηρά την πρόσβαση στην άμβλωση.